View Full Version : Trung Hoa Thập đại danh khúc



Apollo
28-03-2011, 10:00 AM
Trung Hoa thập đại danh khúc





http://i232.photobucket.com/albums/ee304/tuanq8211/trunghoa.jpg (http://i232.photobucket.com/albums/ee304/tuanq8211/trunghoa.jpg)

Cổ nhạc Trung Quốc lưu truyền mười nhạc khúc nổi tiếng được xưng tụng “Trung Hoa thập đại danh khúc”. Mười nhạc khúc đó bao gồm:

1. Cao sơn lưu thuỷ
2. Quảng lăng tán
3. Bình sa lạc nhạn
4. Mai hoa tam lộng
5. Thập diện mai phục
6. Tịch dương tiêu cổ
7. Ngư tiều vấn đáp
8. Hồ gia thập bát phách
9. Hán cung thu nguyệt
10.Dương xuân bạch tuyết.

Nếu ai thích cổ cầm, cổ nhạc Trung Quốc thì không thể bỏ qua mười bài cổ nhạc nổi tiếng này. Trong các truyện võ hiệp của Kim Dung có sử dụng một số bài như Tả sứ Ma Giáo Hướng Vấn Thiên đem Quảng lăng tản cầm khúc dụ Giang Nam tứ hữu. Trong các phim võ hiệp ít nhiều đều có sử dụng, gần đây còn nghe nói có phim Thập diện mai phúc - tên một trong thập đại cổ khúc .

Đằng sau mỗi nhạc khúc là những giai thoại thú vị. Nghe nhạc khúc mà không biết nguyên nhân dẫn khởi nhạc khúc tất không thể đi đến tận cùng cái vi diệu của khúc ý. Mỗi nhạc khúc có những câu chuyện lịch sử và văn chương đằng sau chúng. Cần biết để có thêm hứng thú khi thưởng thức nhạc khúc.


***

Cổ nhạc ngày càng có ít người học, mà có người học rồi lại càng ít người chịu dạy. Một số nhạc sư sống thanh đạm, lánh đời, sống để bụng, chết mang theo. Do đó, có nhiều bài cổ nhạc quý hiếm hơn nhưng đã bị thất truyền và mai một. Hy vọng rằng với các phong trào hoài cổ, bảo vệ văn hóa phi vật chất sắp tới sẽ phục hồi được các bài cổ nhạc quý hiếm khác.

Link download:
http://www.mediafire.com/download.php?ngkggj15jnh

Link nghe nhạc trực tuyến

http://mp3.zing.vn/playlist/Trung-Hoa-Thap-Dai-Danh-Khuc-Dang-cap-nhat/IW76ZCFB.html

Apollo
28-03-2011, 10:04 AM
1. Cao sơn lưu thuỷ (高山流水)
High Mountain,Flowing Water - Gao Shan Liu Shui

Cao sơn lưu thuỷ gắn liền với một giai thoại về mối tình tri âm tri kỉ giữa Bá Nha và Chung Tử Kỳ. Ngay từ thời Xuân Thu Chiến Quốc( thế kỉ 4 tr.CN), Liệt Ngự Khấu, người nước Trịnh, trong Thang vấn, sách Liệt Tử chép: “ Bá Nha chơi đàn tuyệt hay, Chung Tử Kỳ nghe đàn càng giỏi. Bá Nha chơi đàn, chí tại núi cao, Chung Tử Kỳ nói: ‘Hay thay! vời vợi tựa Thái sơn’. Chí để nơi dòng nước chảy, Chung Tử Kỳ nói: ‘Hay thay! mênh mang như sông nước’. Bất luận là chí tại cao sơn hay chí tại lưu thuỷ, Bá Nha trong mỗi khúc nhạc đều biểu hiện chủ đề hoặc ư tưởng của mình, nhờ đó Chung Tử Kỳ có thể lĩnh hội được ư tứ đó. Nghe nhạc vốn dĩ là cảm cái khúc ư mà người chơi gửi gắm, đạo lư này vốn dĩ đă có từ ngàn xưa vậy. Cầm phổ sớm nhất của nhạc khúc này được ghi trong Thần kỳ bí phổ. Giải thích về nhạc khúc này sách viết: “Cao sơn lưu thuỷ ban đầu chỉ có một đoạn, đến đời Đường nó được phân thành hai khúc nhạc giống nhau, không phân đoạn, đến đời Tống người ta mới phân Cao sơn thành 4 đoạn, lưu thuỷ thành 8 đoạn”.

Apollo
28-03-2011, 10:24 AM
2. Quảng lăng tán (广陵散琴曲)
Guang Ling Verse - Guang Ling San

Trong truyện Kiều, khi Kiều đàn cho Kim Trọng nghe tại vườn Thúy, có đoạn:

Kê Khang này khúc Quảng Lăng
Một rằng lưu thủy hai rằng hành vân

Câu đầu chính là để chỉ khúc "Quảng lăng tán" . Nhắc đến "Quảng lăng tán", thì phải nhắc đến hai câu chuyện, chuyện của thích khách Nhiếp Chính thời Chiến Quốc và chuyện của Kê Khang. Cha của Nhiếp Chính vì Hàn Vương mà đúc kiếm, do trễ ngày giao kiếm mà bị thảm sát, Nhiếp Chính vì trả thù cha luyện đàn mười năm, nổi tiếng khắp nơi, được Hàn Vương triệu vào đàn. Nhiếp Chính nhân cơ hội này giết chết Hàn Vương rồi hủy dung tự tử để khỏi liên lụy thân nhân. Người đời sau vì cảm khái câu chuyện này mà soạn nên khúc "Quảng lăng tán". Sáu trăm năm sau, đời Ngụy Tấn, có Kê Khang là một nhạc gia nổi tiếng trong nhóm “Trúc Lâm thất hiền” đã phát triển khúc này thành một khúc nhạc tuyệt luân. Đương thời họ Tư Mã đang tiếm quyền Tào Nguỵ, Kê Khang tài giỏi nhưng tính cương liệt, đứng về phía nhà Nguỵ một mực tỏ thái độ không hợp tác với họ Tư Mã. Năm 262 tr.CN Kê Khang vì tội làm loạn triều chính đã bị chặt đầu giữa chợ, trước khi chết ông đã tấu khúc "Quảng lăng tán" một lần cuối cùng rồi thốt lên rằng: "Quảng Lăng Tán từ nay thất truyền!"

Ngoài lề một chút:Trong phim Tiếu Ngạo Giang Hồ cũng có đoạn Lệnh Hồ Sung đi cùng Hướng Vấn Thiên đến cứu Nhậm Ngã Hành và đánh bại Giang Nam tứ hữu. Quyển nhạc phổ cầm trong tay chính là Quảng lăng tán mà khi đó được gọi là đệ nhất nhạc phổ. Còn 2 lão già sáng tác ra khúc Tiếu Ngạo Giang Hồ bảo là hay hơn cả khúc này thì chưa tìm được

Apollo
28-03-2011, 10:29 AM
3. Bình sa lạc nhạn(平沙落雁)Wild Geese Come to the Sand Dune - Ping Sha Luo Yan

Thời Minh triều còn có tên Lạc nhạn bình sa, khúc điệu du dương, dìu dập, trong tiếng đàn có tiếng nhạn. Miêu tả chim nhạn đáp xuống giữa không trung, ngoái đầu ngắm cảnh.

4. Mai hoa tam lộng(梅花三弄)Melodies of the Plum Blossom - Mei Hua San Nong

Nhạc khúc thuộc loại "tá vật vịnh hoài", mượn hình ảnh tinh khiết,sự thơm ngát và sức kiên cường chống chọi với cái lạnh của hoa mai để tán tụng những người có tiết tháo cao thượng.Nửa đầu khúc nhạc giai điệu du dương, thanh u gợi lên sự cao quý và trạng thái tĩnh tại an tường của hoa mai. Nửa đoạn sau vội vàng, hấp tấp biểu hiện động thái bất khuất của hoa mai.Giai điệu tiết tấu hai đoạn đầu và cuối như là bất đồng, tương phản rõ rệt...

5. Thập diện mai phục(十面埋伏)Ambush - Shi Mian Mai Fu

Nhạc khúc miêu tả tình cảnh quyết chiến oanh liệt cuối cùng của chiến tranh Sở Hán vào năm 202 trước công nguyên. Trận ấy, tứ diện Sở ca, bốn bề mai phục, Hạng Vũ phải tự tử ở Ô Giang, Lưu Bang giành được thắng lợi. Theo GS Trần Văn Khê thì “Thập diện mai phục” là một trong những bản khó đàn nhất, đặc biệt từ chương Ba đến sau có mấy đoạn khi đàn phải chen ngón giữa của bàn tay trái vào các dây làm âm thanh phát ra đục và giống như tiếng gươm giáo chạm nhau, như Nguyễn Du đã tả khi Kiều đàn cho Kim Trọng nghe khúc này:

Khúc đâu Hán Sở chiến trường
Nghe ra tiếng sắt tiếng vàng chen nhau

Ghi chú ngoài lề: Đừng có bạn nào nhầm với nhạc phim Thập diện mai phục có Trương Tử Di đóng nhớ

Apollo
28-03-2011, 10:33 AM
6. Tịch dương tiêu cổ(夕阳箫鼓)Flute of the Setting Sun - Xi Yang Xiao Gu

Là khúc nhạc trữ tình khoảng trước sau năm 1925.

7. Ngư tiều vấn đáp(渔樵问答)Dialogue of the Fishermen & Lumberjack - Yu Qiao Wen Da

Bày tỏ niềm an vui tự tại của “ngư tiều” giữa chốn rừng xanh núi biếc (thanh sơn lưu thuỷ). Nhạc khúc dùng phương thức đối thoại giữa “ngư giả” và “tiều giả”, những lúc mà nhạc khúc lên cao chính biểu đạt câu hỏi, lúc mà giai điệu thấp xuống thì biểu thị câu trả lời. Toàn khúc phiêu dật tiêu sái, biểu hiện thần thái thong dong tự tại của "ngư tiều"…

8. Hồ gia thập bát phách(胡笳十八拍)Eighteen Beat of WU JIA - Wu Jia Shi Ba Pai

“Hồ gia thập bát phách” kể về về cố sự “Văn Cơ quy hán”. Trong khung cảnh chiến loạn thời mạt Hán, Thái Diễm ( Thái Văn Cơ) lưu lạc ở đất Hung Nô 20 năm. Nàng thân tuy là sống bên cạnh của nhà vua, nhưng lòng thì luôn hoài niệm về cố hương. Lúc Tào Tháo phái người đón nàng về cố hương, nàng không nỡ rời xa hai đứa con nhỏ, niềm vui hồi hương bị nỗi đau cốt nhục chia ly bao phủ làm tâm tình nàng cực kỳ mâu thuẫn… Có thể nói đây chính là khúc bi ai nhất trong “Trung Hoa thập đại danh khúc”.

9. Hán cung thu nguyệt(汉宫秋月)Autumn Moon Over The Palace - Han Gong Qiu Yue

Kể lại tâm tình của cung nữ thời xưa thường bị áp bức, khóc lóc thê lương, gợi nên sự đồng cảm

10.Dương xuân bạch tuyết.(阳春白雪)White Snow At 'YANG CHUN' - Yang Chun Bai Xue

“Dương xuân bạch tuyết” dùng tiếng đàn miêu tả cảnh mùa xuân sang, tuyết đang tan ra. Ở thời điểm giao mùa vẫn còn cái hơi lạnh của mùa đông nhưng đã có cái ấm áp của mùa xuân. Tiếng đàn trầm bổng khoan hòa, nhẹ nhàng như nước chảy bên tai, làm người nghe quên cả trời đất, cảm thấy trong lòng nhẹ nhàng sảng khoái, mơ màng như thấy có những tia nắng ấm áp lan tỏa lên thân mình, xa xa những lớp tuyết đang từ từ tan ra trên một cành mai gầy...